Overlijden in Spanje

Wat gebeurt er als uw familielid overlijdt op Tenerife?

Het is een scenario waar niemand graag over nadenkt en dat niemand ooit verwacht: het overlijden van uw dierbare in het buitenland. 

U vertrekt samen met uw partner, familielid of beste vriend(in) op een welverdiende vakantie, maar als het noodlot toeslaat – door bijvoorbeeld een plotselinge hartaanval, een noodlottig ongeval of een onvoorziene medische complicatie – keert deze persoon niet meer naar huis terug. 

De vraag is dan niet alleen hoe u dit verlies verwerkt, maar vooral hoe u uw dierbare terug naar huis krijgt. Dit roept direct belangrijke vragen op over de dekking, de procedures in Tenerife en de vaak hoge kosten van het transport.

Na 10 jaar te hebben gewerkt in een groot ziekenhuis in het zuiden van Tenerife, ben ik deze situatie vele malen tegengekomen. Ik leg u uit wat er allemaal nodig is in zo’n schrijnend geval en hoe de samenwerking met een betrouwbare begrafenisondernemer van cruciaal belang is. 

Hoe is uw dierbare overleden?

Het soort overlijden moet worden vastgesteld. Er zijn twee soorten:

Natuurlijk: 

De persoon overlijdt in een ziekenhuis of thuis door natuurlijke oorzaken en een arts certificeert dit door het “medisch overlijdenscertificaat” af te geven (dat niets te maken heeft met de overlijdensakte van de burgerlijke stand, dat we later zullen bespreken).

Gerechtelijk: 

De overledene vertoont verwondingen, is een gewelddadige dood gestorven (al dan niet veroorzaakt door anderen; bijvoorbeeld verdrinking is een gewelddadige dood) of de oorzaken zijn onduidelijk en een arts certificeert dit niet. De politie, de ambulance of het ziekenhuis schakelt de lijkschouwer of de rechter in om het lichaam te laten ophalen en naar het Instituut voor Forensische Geneeskunde te brengen, waar een autopsie zal worden uitgevoerd.

Welke documenten zal de begrafenisondernemer u voorleggen ter ondertekening?

Bij een natuurlijke dood moeten de familieleden doorgaans ten minste twee documenten ondertekenen:

• Vragenlijst voor de registratie van het overlijden:
  Algemeen bekend als het “blauwe” document, vanwege de kleur.
  Deze vragenlijst moet worden ingevuld met de gegevens van de overledene, de plaats en datum van overlijden en de gegevens van de declarerende persoon. Dit is de degene die het document ondertekent en die vaak een naast familielid is. De gegevens uit dit document worden nauwkeurig overgenomen in het register van de burgerlijke stand voor de latere afgifte van de officiële overlijdensakte. Het is daarom erg belangrijk dat er geen fouten in staan.
• Na ondertekening worden dit formulier samen met de medische overlijdensverklaring die door de begrafenisonderneming is opgehaald naar de burgerlijke stand van de gemeente waar het overlijden heeft plaatsgevonden gebracht. Tegenwoordig gebeurt dit elektronisch. Zonder deze verklaring mag het lichaam niet worden vervoerd. 
  Deze burgerlijke stand geeft vervolgens een vergunning af, een zogenaamde “licencia”; het officiële document dat begrafenis of crematie op Spaans grondgebied toestaat.
• Het register is ook de instantie dat verantwoordelijk is voor het registreren en afgeven van overlijdensakten. Voor andere plaatsen is een apostille nodig en afhankelijk van het land kan ook een vertaling en verificatie door het consulaat van dat land nodig zijn.

• De algemene machtiging is een document van de begrafenisonderneming, waarin de declarerende persoon de begrafenisonderneming machtigt om namens hem te handelen en de documenten bij de bevoegde autoriteiten in te dienen.
• Als u wilt dat de overledene wordt gecremeerd, moet u naast de bovengenoemde documenten ook een document invullen en ondertekenen waarin u uitdrukkelijk om crematie verzoekt. Dit document wordt samen met de andere documenten overgelegd bij de burgerlijke stand.
• De Spaanse wet bepaalt dat er ten minste 24 uur moet worden gewacht voordat de definitieve bestemming, begrafenis of crematie, kan worden uitgevoerd.

In geval van een gerechtelijke overlijdensverklaring wordt de procedure toegewezen aan de rechtbank die dienst heeft in het gerechtelijke arrondissement waartoe de gemeente behoort waar de persoon is overleden.

In dit geval hoeft het vragenformulier voor de registratie van het overlijden niet te worden ingevuld. De familie hoeft alleen de machtigingen te ondertekenen die de begrafenisonderneming de bevoegdheid geven om namens hen te handelen, en zij moeten de informatie verstrekken die nodig is voor de registratie in het burgerlijk register.

Er moet worden gewacht totdat de autopsie in het Instituut voor Forensische Geneeskunde is uitgevoerd en het voorlopige rapport aan de rechtbank is verstrekt. Zodra dit rapport is uitgebracht, kan de begrafenisonderneming zich met de toestemming van de familie tot de rechtbank wenden die de procedure heeft toegewezen, zodat een brief (officieel document) kan worden uitgegeven die de begrafenisonderneming machtigt om het lichaam bij het Instituut voor Rechtsgeneeskunde op te halen en de begrafenisdienst te voltooien, of het nu gaat om een begrafenis, crematie of overbrenging.

De rechtbank is verantwoordelijk voor het afgeven van een document dat een exhortatie wordt genoemd (aangevuld met de informatie uit het politierapport, het rapport van het Instituut voor Rechtsgeneeskunde en de informatie van de begrafenisonderneming zelf), dat naar de burgerlijke stand wordt gestuurd voor de latere registratie van het overlijden door deze instantie en de latere afgifte van de overlijdensakten (letterlijke en/of internationale).

In het geval van toeristen is het normaal gesproken de touroperator waarmee zij reizen die de verzekering op de hoogte stelt om de repatriëring in gang te zetten. Soms neemt de tolk van het ziekenhuis dit van u over en informeert de verzekering per telefoon en het toesturen van het medisch rapport. 

De meeste begrafenisondernemingen hebben een internationale afdeling die zich uitsluitend bezighoudt met het behandelen van verzoeken van verzekeraars en internationale hulpdiensten. Bovendien beschikt deze afdeling over een internationaal netwerk van uitvaartondernemingen in de meeste landen ter wereld voor het geval dat dit nodig mocht zijn.

De verzekering van de overleden persoon zal in samenwerking met familie en de uitvaartmaatschappij bepalen hoe het lichaam terug wordt vervoerd naar het thuisland. 

Zodra toestemming is verkregen van de ambtenaar van de burgerlijke stand of van de onderzoeksrechter in geval van een gerechtelijk overlijden, zal de balseming worden uitgevoerd die vereist is voor elk type overbrenging, provinciaal, regionaal of internationaal.

Afhankelijk van het land moet in sommige gevallen ook toestemming van de consulaire dienst worden verkregen voor het verlaten van het land door de overledene.

Het is absoluut noodzakelijk om toestemming te verkrijgen van de dienst voor buitenlandse gezondheidszorg voor het vervoer van het stoffelijk overschot.

Wat zijn de kosten van het overbrengen van het stoffelijk overschot?

De kosten van het overbrengen zijn voornamelijk afhankelijk van het land van bestemming, aangezien het duurste onderdeel van een overbrenging het luchtvrachtvervoer is. 

De termijn hangt af van de formaliteiten die moeten worden vervuld in het land van bestemming, van de snelheid waarmee de rechtbank de zaak behandelt als het om een gerechtelijk overlijden gaat.

Normaal gesproken kan een Europese burger binnen een termijn van een week tot anderhalve week worden overgebracht.

Als u een lokale crematie wenst, kan deze 24 uur na het overlijden plaatsvinden, mits u al over de relevante gerechtelijke toestemming beschikt. De kosten kunnen sterk variëren, afhankelijk van het aantal dagen dat de overledene in de rouwkamer verblijft, de keuze van de kist, de urn, enzovoort.